Thảo Dược Doctor Lê

Tôi 43 tuổi, xét nghiệm bị gan và máu nhiễm mỡ, đang uống nước lá sen. Xin hỏi bác sĩ tôi cần uống thuốc và nên kiêng ăn những thức ăn gì?

Gày vẫn bị máu nhiễm mỡ. Thức ăn lý tưởng cho người bị gan nhiễm mỡ

Người bị gan nhiễm mỡ, máu nhiễm mỡ không nên dùng nước lá sen trị bệnh.
Trả lời:

Với người bị viêm gan nhiễm mỡ và đồng thời tăng mỡ máu thì hai thứ cần tránh xa là rượu bia và thuốc lá, vì độc chất trong hai món này phá hoại nhu mô gan, khiến việc điều trị không hiệu quả.

Trong chế độ dinh dưỡng chỉ cần tránh các món trước đây đã gây dị ứng. Bệnh nhân cần đạm, đường và chất béo để gan có thể phục hồi. Điểm đáng nói qua câu hỏi của anh là việc uống nước lá sen.

Hiện nay với đầy đủ thuốc trị viêm gan, thuốc hạ mỡ máu đã được kiểm nghiệm qua lâm sàng, hóa chất tổng hợp cũng có, hoạt chất thiên nhiên cũng có thì việc áp dụng phương pháp nhiều rủi ro này là không nên. Trong lá sen, bên cạnh hoạt chất an thần có cả độc chất phả hủy tế bào gan nếu dùng sai liều lượng hay chế biến không đúng cách.

Bệnh gan nhiễm mỡ có thể phòng tránh và điều trị được nếu chúng ta tuân thủ những nguyên tắc trong sinh hoạt và ăn uống:

- Mỗi ngày tập thể dục, vận động cơ thể từ 30 phút đến 1 tiếng.

- Giảm ăn thực phẩm giầu choresterol như các loại phủ tạng, lòng đỏ trứng, hạn chế chất béo.

- Nên sử dụng dầu thực vật thay cho mỡ.

- Không nên ăn nhiều thực phẩm có chứa nhiều chất đạm.

- Ăn bổ sung rau xanh và trái cây.

- Không uống rượu.

- Đối với người mắc bệnh tiểu đường cần kiểm soát lượng đường trong máu, tránh sử dụng các loại thuốc có hại cho gan.

Nếu không được điều trị và có một cơ chế tập luyện vận động tích cực, người mắc bệnh gan nhiễm mỡ sẽ bị rối loạn chức năng gan, xơ gan, ung thư gan.

Gan nhiễm mỡ là bệnh dư thừa mỡ được tích tụ trong tế bào gan. Những người bị gan nhiễm mỡ đa phần đều không có triệu chứng.

Tình trạng lắng đọng mỡ xảy ra từ từ nên biểu hiện của bệnh cũng không dễ dàng có thể nhận thấy. Chỉ khi nào tốc độ lắng đọng mỡ trong gan xảy ra nhanh, gan lớn và bệnh nhân cảm thấy đau tức thì mới có thể phát hiện ra bệnh.

Nguyên nhân chính của gan nhiễm mỡ là do chứng béo phì

Tuy nhiên nguyên nhân chính của gan nhiễm mỡ là do chứng béo phì, thừa cân, lười vận động. Người hay uống rượu dễ bị mắc gan nhiễm mỡ do gan luôn bị quá tải nhiễm độc. Ngoài ra những người có tiền sử đái tháo đường hoặc suy dinh dưỡng do thiếu protein cũng có thể bị gan nhiễm mỡ.

Nguyên nhân phần nhiều do ăn uống không điều độ, tinh thần không thư thái, rượu chè quá mức, sinh ra can khí uất kết, thấp nhiệt ứ đọng, đàm ẩm, cả khí cả huyết đều trở trệ. Để chữa trị, Đông y có các bài thuốc cho từng thể lâm sàng.

Cây thuốc đông y tốt nhất hiện nay trị bệnh gan nhiễm mỡ là: nấm lim xanh Quảng Nam. Bạn đọc có thể tham khảo công dụng cũng như cách dùng.

Ngoài ra còn có các bài thuốc:

Thể can tỳ lưỡng hư

- Triệu chứng: đau âm ỉ ở vùng hạ sườn phải, bụng đầy trướng, đại tiện phân không thành khuôn, người mệt mỏi, váng đầu, bụng lạnh, ăn uống rất kém, chân tay không có lực.

- Nguyên tắc điều trị: Ôn bổ tỳ dương, dưỡng can lý khí.

Bài 1: Hoàng kì 10g, bạch truật 12g, hậu phác 12g, đương quy 12g, bán hạ 10g, sinh khương 6g, bạch thược 10g, sài hồ 12g, chích thảo 12g, đan bì 10g, trạch tả 10g, củ đợi 12g. Ngày 1 thang, sắc 3 lần, uống 3 lần. Bạch truật, hậu phác, sinh khương: bổ tỳ dương; Củ đợi, bạch thược, sài hồ: dưỡng can hòa can, thăng đề dưỡng khí.

Bài này bổ trung châu, bổ thổ, phù hợp với những triệu chứng: Bụng đau âm ỉ, phân lỏng, chân tay lạnh, dày da bụng, váng đầu hoa mắt, cơ thể suy nhược, da vàng sạm.

Bài 2: Nhân trần 12g, hạ liên châu 12g, bạch truật 12g, cao lương khương 12g, biển đậu 12g, sinh khương 6g, trần bì 12g, sơn trà 12g, ngũ gia bì 15g, chỉ xác 10g, đan sâm 15g, bạch linh 12g, chích thảo 12g. Ngày 1 thang, sắc 3 lần, uống 3 lần.

Trong điều trị cần hết sức quan tâm đến vấn đề ẩm thực. Khuyên bệnh nhân mắc bệnh này dùng các loại rau quả có vị chua. Theo Đông y, vị chua cải thiện được chức năng gan mật, tăng tiết dịch mật, tốt cho tiêu hóa. Đó là những thứ rau quả thường dùng như: quả khế, quả me, quả chanh, chua me đất…

Thể đàm thấp trở trệ

- Triệu chứng: vùng hạ sườn phải đầy chướng, da sạm da tối, cơ thể nặng nề chậm chạp, đau nhói vùng gan, người mệt mỏi, sờ gan ở bờ sườn phải có thể phát hiện gan to, làm cả vùng bụng căng đầy.

- Nguyên tắc điều trị: hóa đàm, hoạt huyết, thông kinh lạc.

- Phương dược:

Bài 1: Bán hạ 10g, hậu phác 10g, hồng hoa 10g, tô mộc 20g, đương quy 12g, sơn trà 12g, nhân trần 12g, cây chó đẻ 12g, mẫu lệ (chế) 12g. Ngày 1 thang, sắc 3 lần, uống 3 lần.

Bài 2: Bạch linh 10g, ích mẫu 16g, kê huyết đằng 12g, xuyên khung 12g, thạch xương bồ 16g, đinh lăng 16g, chỉ xác 10g, bán hạ chế 10g, xa tiền 12g, đương quy 12g, trần bì 10g, sơn trà 12g. Ngày 1 thang, sắc 3 lần, uống 3 lần. Xuyên khung, ích mẫu: hoạt huyết; Bạch linh, bán hạ: trừ đàm thấp; Xương bồ, đương quy: thông kinh hoạt lạc; Trần bì, xa tiền có tính thông hoạt trừ ứ… Nếu gan to có thể gia thêm xuyên sơn giáp 8g, mẫu lệ chế 10g.

Thể thấp nhiệt uất kết

- Triệu chứng: hạ sườn phải trướng đầy khó chịu, miệng khô họng đắng, da vàng hoặc sạm, mắt khô, nước tiểu vàng, lượng ít, ăn uống kém, tiêu hóa trì trệ, gan mất chức năng sơ tiết.

- Nguyên tắc điều trị: lợi thấp thanh nhiệt, nhuận gan giải uất.

Bài 1: Đan bì 10g, chi tử 12g, ngân hoa 12g, thổ linh 16g, rau má 20g, bạch thược 12g, sài hồ 12g, cúc hoa 10g, trạch tả 10g, cỏ mực 16g. Ngày 1 thang, sắc 3 lần, uống 3 lần.

Bài 2: Nhân trần 12g, hạ liên châu 12g, củ đợi 12g, xích thược 12g, bạch truật 12g, xa tiền 10g, hương phụ 12g, trần bì 12g, sinh địa 12g, nam hoàng bá 16g, bồ công anh 16g, chỉ xác 10g, cam thảo 12g. Ngày 1 thang, sắc 3 lần, uống 3 lần.

8 dấu hiệu cảnh báo bạn bị gan nhiễm mỡ

Phần lớn các trường hợp gan nhiễm mỡ không có triệu chứng. Các bệnh nhân thường được phát hiện một tình trạng gan to. Tuy nhiên, nếu thấy xuất hiện các triệu chứng sau đây kéo dài, bạn cần hết sức chú ý vì đó cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo của bệnh gan nhiễm mỡ.

1. Ăn uống kém ngon

Đây là một trong những triệu chứng thường thấy của bệnh gan nhiễm mỡ vì lúc này gan không tốt chức năng chuyển hóa chất trong cơ thể. Nếu tình trạng này kéo dài quá lâu, ngoài việc nghi ngờ bệnh viêm dạ dày và các bệnh khác, bạn cũng nên xem xét khả năng gan nhiễm mỡ.

2. Buồn nôn, đầy bụng

Bệnh gan nhiễm mỡ nếu ở thể nhẹ có thể gây tổn thương chức năng gan, buồn nôn, mệt mỏi, đầy bụng...

Nếu đầy bụng khó tiêu mà kèm theo với các triệu chứng khác như nước tiểu sậm màu, phân xám, vàng hoặc bạc màu, bị giãn tĩnh mạch, buồn nôn, nôn mửa, chán ăn, mệt mỏi, trì trệ và suy nhược. Đây có thể là triệu chứng bệnh lý của gan.

3. Mệt mỏi

Bệnh gan nhiễm mỡ ở thể trung bình có biểu hiện kiệt sức, dễ mệt mỏi. Mệt mỏi cũng có thể là dấu hiệu của nhiều bệnh khác, do đó nó rất dễ bị chẩn đoán nhầm.

Khi bị gan nhiễm mỡ, gan không thực hiện tốt chức năng của nó khiến cho lượng người bệnh cảm thấy ăn không ngon, chất dinh dưỡng hấp thụ vào cơ thể giảm đi. Do đó, năng lượng cung cấp cho cơ thể không đủ. Điều này dễ dàng dẫn đến tình trạng mệt mỏi, thiếu năng lượng và kiệt sức.

Vì vậy, nếu bạn thấy cơ thể mình luôn bị mệt mỏi kéo dài thì nên đi kiểm tra sức khỏe tổng thể để phân định nguyên nhân.

4. Sao mạch (u mạch hình con nhện)

Sao mạch là u mạch hơi nổi trên mặt da từ đó nhánh mạch nhỏ lan tỏa ra xung quanh (giống nhện), thường xuất hiện ở những vị trí như mặt, cổ, lưng, cánh tay, ngực.

Đường kính có thể từ vài cm đến hơn một đầu kim. Khi kiểm tra, dùng đầu ngón tay hoặc một miếng bông ấn vào giữa, 'mạng lưới các mạch máu nhỏ'  có hình bức xạ có thể mờ dần, sau khi thôi ấn lại xuất hiện trở lại.

Thường gặp ở những người viêm gan hoặc xơ gan cấp tính, nhưng cũng có thể nhìn thấy trên cơ thể những người gan nhiễm.

5. Thiếu hụt vitamin

Khi bị gan nhiễm mỡ do sự tích tụ của chất béo và thiếu vitamin trong chế độ ăn, nên cơ thể dễ xuất hiện triệu chứng thiếu hụt nhiều loại vitamin. Biểu hiện lâm sàng có thể thấy là viêm dây thần kinh ngoại vi, viêm lưỡi, viêm miệng, bầm da, tăng sừng…Một số ít người cũng có triệu chứng tiêu hóa ra máu, chảy máu nướu, chảy máu cam…

6. Rối loạn nội tiết

Trong nhóm những người gan nhiễm mỡ nặng có người có thể xuất hiện các triệu chứng ở nam giới như tuyến vú nam giới phát triển, teo tinh hoàn, chức năng cương dương gặp trở ngại, còn với phụ nữ là rong kinh, tắc kinh, cân nặng của người bệnh giảm hoặc tăng…

7. Vàng da

Vàng da là do sự chuyển hóa bilirubin trong cơ thể gặp trở ngại, khiến nồng độ bilirubin trong máu tăng cao, xâm nhập vào các mô, nhuộm vàng màng cứng, màng nhầy và da.

Khi gan nhiễm mỡ các kiểu vàng da thường là tế bào gan, kiểu vàng da này thường kèm theo các triệu chứng mệt mỏi, khó chịu, chán ăn. Số ít người gan nhiễm mỡ sẽ vàng da thể nhẹ, sau khi chất béo trong gan được loại bỏ, bệnh vàng da sẽ lập tức biến mất.

8. Đau bụng

Đau là kết quả của viêm gan hoặc căng gan. Tuy nhiên, triệu chứng này không phổ biến lắm. Thông thường, nếu trong trường hợp gan nhiễm mỡ gây đau bụng thì người bệnh sẽ bị đau tập trung ở phần trên bên phải của bụng.

Gan nhiễm mỡ nên chữa trị sớm. Tình trạng gan nhiễm mỡ ở thời kỳ đầu có thể được điều chỉnh thông qua thay đổi phương thức sinh hoạt, điều chỉnh chế độ ăn uống và luyện tập sức khỏe hợp lý sẽ khôi phục lại bình thường.

1. Ai hay bị ?

- Nhiều năng lượng, béo phì.

- Tiểu đường týp 2.

- Nghiện rượu.

- Suy dinh dưỡng thiếu protein, giảm cân quá nhanh.

- Dùng thuốc gây độc cho gan.

2. Ăn thế nào hay bị?

- Nhiều năng lượng, nhiều béo.

- Quá ít đạm (nhịn đói, suy dinh dưỡng thiếu protein…).

3. Phân loại nguyên nhân bệnh gan nhiễm mỡ.

Gan nhiễm mỡ do dinh dưỡng: bao gồm thành phần thức ăn không hợp lí, có nhiều chất béo, hấp thu quá nhiều đường, thói quen ăn uống không tốt (uống nhiều bia rượu), chế độ sinh hoạt không điều độ (ngồi nhiều, ít vận động, tinh thần suy nhược căng thẳng), di truyền nếu trong gia đình có nhiều người bị béo phì.

- Gan nhiễm mỡ do chất hóa học như uống quá nhiều bia rượu, nhiễm độc phospho, Arsenic, chì…

- Gan nhiễm mỡ do nội tiết, do bệnh tiểu đường…

- Gan nhiễm mỡ do miễn dịch.

- Gan nhiễm mỡ do dùng một số loại thuốc có thể dẫn đến bệnh như các loại corticoid, Tetracyclin, các thuốc kháng ung thư, thuốc hormon sinh dục nữ…

Do vi khuẩn, virus trong quá trình bị viêm gan B, C thường có biến chứng gan nhiễm mỡ đặc biệt là viêm gan C (nhiều khi còn gọi là hậu viêm gan siêu vi là gan nhiễm mỡ). tích lũy mỡ quá nhiều tại gan. Tuy nhiên, 20% gan nhiễm mỡ có thể diễn tiến đến xơ gan.

Gan nhiễm mỡ là bệnh xuất hiện khi người bệnh không có lối sống khoa học, lành mạnh, cân đối, người bệnh mắc bệnh gan nhiễm mỡ có thể do nhiều nguyên nhân gây ra và ai cũng có thể là người mắc bệnh gan nhiễm mỡ.

Gan nhiễm mỡ có thể được điều trị?

Theo các bác sĩ chuyên khoa gan thì người bệnh khi mắc bệnh gan nhiễm mỡhoàn toàn có thể được điều trị bệnh nếu như người bệnh được phát hiện sớm và tiến hành điều trị bệnh kịp thời. Gan nhiễm mỡ là bệnh lành tính nhưng nguy hiểm nếu như người bệnh chủ quan không tiến hành điều trị bệnh hoặc việc điều trị bệnh không được tiến hành triệt để. Gan nhiễm mỡ hình thành do nhiều thói quen sống không cân đối, lành mạnh khiến cho gan dễ bị tổn thương, hoặc tích tụ nhiều mỡ trong cơ thể và được chuyển hóa đến gan.

Gan nhiễm mỡ hoàn toàn có thể được điều trị nếu như người bệnh tích cực điều trị bệnh một cách khoa học và kết hợp với chế độ ăn uống lành mạnh, cân đối, đôi khi người bệnh gan nhiễm mỡ chỉ cần cân đối chế độ ăn là cũng có thể điều trị được bệnh, dưới đây là hướng dẫn ăn uống hợp lý cho người bệnh gan nhiễm mỡ:

Lá sen: cũng có tác dụng giảm mỡ, giảm béo và phòng chống sự tích tụ mỡ trong tế bào gan. Lá sen có thể được dùng dưới dạng hãm với nước sôi uống thay trà hoặc nấu cháo lá sen. Rau cần cũng có công dụng làm mát gan, hạ cholesterol máu, thúc đẩy quá trình bài tiết các chất phế thải và làm sạch huyết dịch. Ngoài ra, người bị gan nhiễm mỡ nên chú trọng bổ sung các loại rau tươi như cải xanh, rau muống, cà chua, cà rốt, măng, bí đao, mướp, dưa gang, dưa chuột.

Về thức uống: nên dùng một trong những loại trà được chế biến như sau: trà khô 3g, vị thuốc trạch tả 15g, hai thứ đem hãm với nước sôi trong bình kín, sau 20 phút là uống được. Có công dụng bảo vệ gan, tiêu mỡ, lợi tiểu, giảm béo. Hoặc lấy trà khô 2g, uất kim 10g (có thể thay bằng nghệ vàng), cam thảo sao vàng 5g, mật ong 25g. Tất cả thái vụn, hãm với nước, uống trong ngày. Dùng trà khô 3g, cát căn (sắn dây thái phiến) 10g, lá sen 20g. Tất cả thái vụn hãm uống thay trà có công dụng giải độc, hạ mỡ máu, giảm béo. Cũng có thể chỉ cần dùng lá sen tươi (hoặc khô) thái vụn hãm uống thay trà hằng ngày.

Người bệnh khi mắc bệnh gan nhiễm mỡ có thể áp dụng nhiều bài thuốc điều trị bệnh khác nhau để điều trị cũng đều có thể mang lại hiệu quả, người bệnh nếu như mắc bệnh gan nhiễm mỡ cũng cần tham khảo ý kiến điều trị bệnh của các bác sĩ chuyên khoa, có nhiều bệnh nhân thì việc tự cân đối chế độ ăn uống cũng mang lại hiệu quả, tuy nhiên, có nhiều bệnh nhân thì việc điều trị gan nhiễm mỡ cần đến sự hỗ trợ của các loại thuốc điều trị thì mới mang lại hiệu quả điều trị bệnh.

Gan nhiễm mỡ đã từ lâu là vấn nạn của sức khỏe cộng đồng.

Theo nguồn thông tin thu thập được ở các hãng bảo hiểm y tế của Đức, nơi có dân số tương đương với nước ta, hiện tại đang có không dưới 10 triệu người phải viếng thăm các trung tâm y tế thường xuyên  vì lá gan nhiễm mỡ đến độ sinh bệnh và tỉ lệ bệnh này và ở Việt Nam tình trạng này cũng không kém. Nước Đức tuy nổi tiếng về bia nhưng ở Việt Nam tình trạng nhậu nhẹt và bia rượu cũng không kém cạnh.

Không tự nhiên mà gan bị nhiễm mỡ. Dù bạn là người béo hay là người gầy thì gan có chứa nhiều tế bào mỡ nằm chực chờ trong như mô gan. Do đó, đừng hốt hoảng khi nhận kết quả siêu âm là gan nhiễm mỡ. Chỉ khi nào 50% tế bào gan vì lý do nào đó - vì siêu vi, độ cồn, khói thuốc lá… - bị hủy diệt thì tế bào mỡ nhanh chân trám chỗ và bệnh gan nhiễm mỡ xuất hiện đi kèm với rối loạn chức năng của lá gan.

Hiện nay có rất nhiều loại thuốc được sáng chế  nhằm hạ mỡ máu, hạ men gan. Vấn đề chỉ là không biết thuốc còn hiệu quả hay không, có tác dụng đến thế nào nếu bệnh nhân đến thầy thuốc quá trễ, nếu người bệnh không cương quyết giảm cân dù đã béo phì thấy rõ; nếu bệnh nhân tuy dùng thuốc theo toa nhưng chiều nào cũng  ở… bàn nhậu! Thêm một điểm chắc hơn đinh đóng cột, đó là thuốc đặc hiệu nào trị gan nhiễm mỡ cũng có phản ứng phụ, thậm chí ngay trên nhu mô gan để rồi bệnh nhân lưỡng đầu thọ địch, vừa đau vì bệnh vừa bệnh thêm vì thuốc!

Y sĩ đoàn ở Đức, nơi chắc chắn không thiếu thuốc đặc hiệu chữa bệnh gan mật, ắt hẳn phải có lý do chính đáng khi khuyên người dân chủ động thay đổi nếp sinh hoạt bằng cách giảm chất độc hại gan trong rượu bia, thuốc lá. Tiếp hơi cho lá gan hoạt chất sinh học có tác dụng bảo vệ nhu mô gan trước độc chất ôxy hóa trong môi trường ô nhiễm, hóa chất gia dụng, dược phẩm dùng không đúng cách. Tầm soát bệnh đái tháo đường vì đây là căn bệnh hàng đầu có mối liên hệ mật thiết 2 chiều với gan nhiễm mỡ cho dù bệnh nhân không dư cân, không mạnh miệng với rượu bia.

Các thầy thuốc bên Đức đi xa hơn nữa khi cổ động cho thói quen ăn cá biển 3 lần trong tuần vì Omega 3 trong cá có tác dụng bảo vệ nhu mô gan. Đáng tiếc khi xứ mình có hơn 3.200 cây số bờ biển, khi dân ta có sẵn cá basa tuy nuôi trong nước ngọt nhưng hàm lượng Omega 3 dồi dào không thua cá biển mà không chịu ăn.

Dùng thuốc nào cũng thế. Không nhất thiết xài ngay đao to để rồi trúng ngay búa lớn của phản ứng phụ. Ngoại trừ trường hợp cấp bách, chọn phương pháp hòa hoãn với hoạt chất sinh học bao giờ cũng an toàn hơn, sao lại không chịu thử?